Jak przetrwać czas pandemii?- kilka mądrych porad z diecezjalnego duszpasterstwa rodzin

Sytuację w jakiej żyjemy można nazwać kwarantanną społeczną. Jest to czas, kiedy należy znacznie ograniczyć kontakty społeczne, jednocześnie przestawiając się na pracę zdalną. To rzeczywistość nowa, do której nikt nas wcześniej nie przygotował. Trudna sytuacja, spowodowana zagrożeniem koronawirusa, wywołuje w nas różne emocje: od niepewności i lęku, aż do irytacji czy złości. W tle naszego zachowania coraz bardziej dochodzi do głosu niepokój, a maleje poczucie bezpieczeństwa. Co robić, by poradzić sobie z ograniczeniami i rosnącą frustracją? Jak przetrwać ten czas, by nie ulec zniechęceniu i nostalgii? Oto kilka podpowiedzi:

• Efektywnie zarządzać czasem.

Określić plan naszego działania, wyznaczyć w nim cele i obowiązki. Dobrze, by cele przez nas wybrane były realne i różnorodne, związane z aktywnością umysłową, fizyczną i odpoczynkiem. Sekwencje pracy, nauki, wspólnych posiłków, rozrywki, odpoczynku. Tak opracowany plan spowoduje, że w naszej codziennej aktywności pojawią się rytuały oraz rytm. Rytuały układają nasz dzień, ułatwiają zdystansowanie się od świata zewnętrznego, natomiast rytm pomoże zachować w naszym życiu porządek i spokój.

• Wybierać wiarygodne źródła informacji i regulować ich ilość.

Warto pozyskiwać wiadomości z wiarygodnych źródeł, ponieważ informacja jest ważnym elementem naszego poczucia bezpieczeństwa. Jednocześnie rzetelne wypowiedzi i analizy podnoszą naszą świadomość na temat zagrożenia. Natomiast korzystanie z niesprawdzonych komentarzy na temat pandemii może zakłócać nasze funkcjonowanie nasilając niepokój i strach. W efekcie, możemy być bardziej rozdrażnieni i trudni dla bliskich.
Ciągły napływ informacji generuje dodatkowy stres. Stąd też powinniśmy kierować się zasadą selekcji i umiaru w śledzeniu informacji. Im częstszy będzie nasz kontakt z treściami dotyczącymi koronawirusa, tym bardziej możemy doświadczać poczucia zagrożenia. Konieczne jest więc wyznaczanie sobie dłuższych przerw w oglądaniu i słuchaniu wiadomości na temat pandemii. Zbytnie skupianie się na tym temacie może jeszcze bardziej wzmagać obawy i lęk o zdrowie swoje i najbliższych.

• Odnawiać zaniedbane więzi w rodzinie.

Czas kwarantanny społecznej może być okazją do zaciekawienia się osobami, z którymi żyjemy w rodzinie. Warto więc podejmować starania, by lepiej poznać i bardziej rozumieć członków naszych rodzin. Przymusowe odosobnienie to przede wszystkim czas weryfikacji naszych relacji w rodzinie pod względem ich jakości, sposobów komunikowania się, otwartości na potrzeby innych. Troszcząc się o jakość relacji warto nazywać i wypowiadać swoje uczucia i emocje. Mówmy otwarcie, uczciwie i jednoznacznie o naszych obawach i trudnościach. Akceptacja przeżywanych emocji, również takich jak lęk i przygnębienie, zwiększy poczucie wspólnoty rodziny.

Rozmawiajmy więc nie tylko o koronawirusie, ale o zainteresowaniach i pasjach. Dzielmy ze sobą dobre chwile, sprawiając sobie i innym proste przyjemności, a taką naszą postawę na trudny czas będą pamiętać nasi bliscy. Utrzymujmy też kontakty społeczne przez rozmowy telefoniczne i przy użyciu komunikatorów społecznych. Stan zagrożenia jest naszym wspólnym doświadczeniem, pozwala odkryć, że jesteśmy ludzką rodziną, łączy nas i sprzyja ludzkiej solidarności.

• Wykorzystywać poczucie humoru.

To umiejętność żartowania nie tylko z innych, ale przede wszystkim z siebie. Osoby odwołujące się do swojego poczucia humoru widzą sytuacje stresowe bardziej jako wyzwania, niż trudności życiowe. Poczucie humoru pomoże nam nabrać dystansu do zagrożenia i obniżyć poziom lęku.

• Wyznaczyć przestrzeń intymności.

Każdy z nas potrzebuje samotności, ale nie zawsze warunki mieszkaniowe na to pozwalają. Dlatego też w trakcie narady rodzinnej, warto określić dla każdego domownika granice własnej przestrzeni. To mogą być wybrane dla siebie miejsca azylu, odgrodzone parawanem lub meblem. Wyznaczenie czasu i miejsca dla siebie nie jest opuszczeniem rodziny czy też lekceważeniem jej członków. To potrzeba dystansu, pragnienie spędzenia choćby krótkiego czasu w samotności. O tej potrzebie należy komunikować wszystkim członkom rodziny, a zwłaszcza dzieciom podkreślając, że nadal są kochane i mogą czuć się bezpiecznie.

• Korzystać z proponowanych form pomocy.

Dłuższa izolacja nie sprzyja człowiekowi, a jednym z jej skutków może być obniżenie odporności psychicznej. Co więcej, mogą ulec nasileniu zaburzenia lękowe i depresyjne, może pojawić się dezorientacja i złość. Dlatego też w tym okresie należy zadbać o siebie, o sen i właściwe odżywianie, o dobry nastrój, jednocześnie eliminując alkohol i substancje psychoaktywne. W budowaniu odporności, a także dobrego samopoczucia niezbędna jest też aktywność fizyczna. Warto więc wprowadzić do swojego planu dnia ćwiczenia i treningi w domowych warunkach, by mieć możliwość wentylowania swoich emocji. Jednakże, kiedy trudna sytuacja będzie znacząco zakłócała nasze funkcjonowanie, zawsze można skorzystać z różnych form pomocy oferowanych przez psychologów i psychoterapeutów, by wrócić do równowagi psychicznej.

• Pielęgnować relację z Bogiem poprzez modlitwę.

W czasie pandemii odkrywamy potrzebę pogłębienia osobistej więzi z Bogiem. Dzięki codziennej modlitwie uczymy się ufać Bogu i może się okazać, że ten okres to najważniejsze rekolekcje w naszym życiu. Doskonałą wskazówką, dotyczącą właściwego wykorzystania czasu pandemii, są mocne słowa nadzwyczajnej modlitwy papieża Franciszka: „Nie jest to czas Twojego sądu, ale naszego osądzenia: czas wyboru tego, co się liczy, a co przemija, oddzielenia tego, co konieczne od tego, co nim nie jest. Jest to czas przestawienia kursu życia ku Tobie, Panie, i ku innym”. (27.03.2020r.).